शारदे समपद…

दीर्घ दुखण्याच्या मिषे | आप्त – पर लागत कसे ||
कोणकोण कसे कसे | अनुभवोत्तर कळतसे ||१||
बोल वरवर गोडसे |तथ्य त्यात न फारसे ||
भाव नयनी आरसे | उतु कृतीतून जातसे ||२||
साहचर्ये दिशी निशे | ओळखोनी पुरि असे ||
नाटका त्या नच फसे | मूळ सर्वा धन असे ||३||
त्यार्थ घाई होतसे | धीर लज्जा सुटसे ||
मारणी घालत विषे | बेत फिस कट ता रुसे ||४||
नाम शिव गा बय – पिसे | जप सहस्रो जगदिशे ||
शारदे , समपद पिसे | पाव हरि मुगुटी पिसे ||५||

भावार्थ: जेव्हा माणूस दीर्घकाळ दुःख, आजार किंवा संकटात सापडतो, तेव्हा आपले आणि परके यांच्यातील खरा फरक समजू लागतो. वरवर गोड बोलणारे अनेक लोक प्रत्यक्षात अंतःकरणाने तितकेसे जवळ नसतात. डोळ्यांतून आणि कृतीतूनच खरा भाव दिसून येतो.

सततचा सहवास आणि कठीण काळ माणसांची खरी ओळख करून देतो. काही लोक बाहेरून प्रेम, आपुलकी किंवा सहानुभूतीचे नाटक करतात; परंतु त्यांच्या मनामागे अनेकदा धन, स्वार्थ किंवा वैयक्तिक हेतू दडलेले असतात.

स्वार्थासाठी माणूस धीर, लज्जा आणि नैतिकता देखील विसरतो. काही जण कपट, कटकारस्थान किंवा मानसिक विष पसरवण्यासही मागेपुढे पाहत नाहीत. पण या सर्व अनुभवांतूनच जगाचे खरे स्वरूप समजू लागते.

अखेर कवयित्री शिवनाम आणि हरिभक्तीकडे वळतात. सांसारिक स्वार्थ, फसवणूक आणि दुःख यांच्या पलीकडे जाऊन ईश्वरनामातच शांती, आधार आणि अंतिम सत्य आहे, असा संदेश त्या देतात.

सार: संकट आणि दुःखातून माणसांची खरी ओळख होते; अखेरीस ईश्वरनाम हाच खरा आधार ठरतो.